شرکت سهامی خاص

• قابل تاسیس با حداقل پنج عضو
• وجهه بهتر نسبت به شرکت با مسئولیت محدود
• مناسب برای شرکت در مناقصات و مزایدات
• حداقل سرمایه یک میلیون ریال

سهام شرکت سهامی خاص در بورس اوراق بهادار قابل عرضه نیست، اما مردم می‌توانند آن را بین خود خرید و فروش کنند. این شرکت‌ها محدودیتی در زمینه فعالیت خود ندارند و می‌توانند در هر حوزه‌ای کار کنند.

برای ثبت شرکت سهامی خاص حضور حداقل پنج نفر ضروری است: سه نفر به عنوان سهامدار که اعضای هیات مدیره هم محسوب می‌شوند (یکی مدیرعامل، نفر دیگر رئیس هیات مدیره و دیگری عضو هیات مدیره است) و دو نفر به عنوان بازرس. مسئولیت هر یک از شرکا نیز تنها به میزان سرمایه آنهاست.

حداقل سرمایه برای تاسیس این شرکت‌ها طبق عرف یک میلیون ریال است و تنها لازم است 35٪ آن برای شروع کار تامین شود. در واقع باید با 35٪ سرمایه، حسابی به نام شرکت باز کرد. این سرمایه تا پس از نهایی شدن ثبت در بانک بلوکه می‌شود.

شرکت سهامی عام

• نیاز به مجوز از بورس و بانک مرکزی
• دارای سهام قابل خرید توسط عموم مردم
• مناسب کارخانه‌ها و صنایع بزرگ
• حداقل سرمایه پنج میلیون ریال

شرکت سهامی عام شرکتی است که حداقل پنج موسس آن، قسمتی از سرمایه را از طریق فروش سهام به عموم مردم تامین می‌کنند. البته آنها ابتدا باید 20٪ سرمایه را خود تعهد کنند و دست‌کم 35٪ مبلغ تعهدشده را در حسابی به نام شرکت بسپارند.

در حال حاضر، حداقل سرمایه شرکت سهامی عام پنج میلیون ریال است و پس از نهایی شدن ثبت شرکت، سهام آن در بورس داد و ستد می‌شود.

شرکت با مسئولیت محدود

• عمومی‌ترین نوع شرکت
• قابل تاسیس با حداقل دو عضو
• مسئولیت بدهی‌ها تا سقف میزان سرمایه شرکت
• مناسب برای شرکت‌های بازرگانی
• حداقل سرمایه یک میلیون ریال

شرکت با مسئولیت محدود از رایج‌ترین شرکت‌هاست که بین حداقل دو نفر برای انجام صرفاً امور تجاری تشکیل می‌شود. این شرکت‌ها را می‌توان با حداقل سرمایه یک میلیون ریال تاسیس کرد، اما امکان انتشار اوراق سهام ندارند. از آنجا که شرکا تنها به اندازه سرمایه خود مسئول پرداخت بدهی‌های احتمالی هستند، می‌توان از اموال شخصی هنگام ورشکستگی حفاظت کرد.

شرکت تضامنی

• قابل تاسیس با نام اعضا و حداقل دو نفر
• مسئولیت بدهی‌ها بر عهده تمامی اعضا
• مناسب صرافی‌ها
• حداقل سرمایه یک میلیون ریال

هرگاه دو یا چند نفر بخواهند فعالیت‌های تجاری خود را تحت نامی مشترک پیش ببرند، ثبت شرکت تضامنی ساده‌ترین شکل شراکت قانونی است. حداقل تعداد شرکا در شرکت‌های تضامنی دو نفر است که یکی از آنها یا شخصی خارج از مجموعه باید به عنوان مدیر انتخاب شود.

در این شرکت‌ها مسئولیت پرداخت قرض‌های احتمالی بر عهده تمام شرکاست. در صورت ورشکستگی، اعضا نمی‌توانند با استناد به اینکه قرض‌ها از سهم آنها بیشتر است، از پرداخت آنها معاف شوند.

به همین خاطر، این شرکت بیشتر بین اعضای خانواده یا دوستان تاسیس می‌شود. نام شرکت هم باید دربردارنده اسامی تمام شرکا یا یکی از شرکا و عباراتی مانند «و برادران» یا «و شرکا» باشد.

شرکت نسبی

• قابل تاسیس با حداقل دو نفر
• مانند شرکت تضامنی دارای نامی خاص
• مسئولیت اعضا در قبال بدهی‌ها به نسبت آورده‌شان
• حداقل سرمایه یک میلیون ریال

با تاسیس شرکت نسبی می‌توان از امتیازات شرکت‌های با مسئولیت محدود و تضامنی بهره برد. ثبت شرکت در ایران با این نوع بیشتر برای جلب اعتماد مشتری است؛ چون شرکا در قبال پرداخت بدهی‌ها به نسبت آورده‌شان مسئول هستند.

دو شریک می‌توانند این نوع شرکت را تاسیس کنند و مدیر شرکت را از بین خود یا خارج از مجموعه انتخاب کنند. برای این شرکت‌ها هم ذکر نام حداقل یکی از اعضا با عباراتی مانند «و برادران» یا «و شرکا» ضروری است. حداقل سرمایه برای تاسیس شرکت نسبی یک میلیون ریال است و امکان انتشار سهام برای آنها وجود ندارد.

شرکت مختلط سهامی

• قابل تاسیس با حداقل سه نفر
• شامل امتیازات شرکت‌های سهامی و تضامنی
• حداقل سرمایه یک میلیون ریال

با تاسیس شرکت مختلط سهامی می‌توان از امتیازات شرکت‌های سهامی و تضامنی استفاده کرد. بنابراین، تاسیس شرکت‌های مختلط سهامی منوط به وجود دو گروه از شرکاست:

1. شرکای سهامی، که به طور مساوی سرمایه‌گذاری کرده و مسئولیت آنها به میزان آورده‌شان است. آنها همچنین حق انتخاب بازرسان را دارند.
2. شرکای ضامن، که آورده آنها به صورت سهام درنیامده و مسئول تمام ضررهای احتمالی هستند. آنها همچنین حق انتخاب مدیران را دارند.

ثبت این شرکت‌ها بیشتر هنگامی انجام می‌شود که فرد به سرمایه اولیه احتیاج داشته باشد. این فرد سهامی منتشر می‌کند که دارنده آن در تمام منافع آن تجارت شریک است و مسئولیتی را نیز در این زمینه به عهده می‌گیرد.

شرکت مختلط سهامی به حداقل سه عضو احتیاج دارد که یکی از آنها باید مدیر شرکت باشد. حداقل سرمایه نیز یک میلیون ریال است که تامین 35٪ آن در آغاز کفایت می‌کند.

شرکت مختلط غیر سهامی

• قابل تاسیس با حداقل دو نفر
• شامل امتیازات شرکت‌های مسئولیت محدود و تضامنی
• حداقل سرمایه یک میلیون ریال

تاسیس شرکت مختلط غیر سهامی به معنای بهره‌مندی از امتیازات هر دو شرکت با مسئولیت محدود و تضامنی است. این شرکت‌ها بین دو گروه از شرکا شکل می‌گیرند:

1. چند شریک با مسئولیت محدود، که مسئولیت آنها به میزان آورده هر یک است. حق نظارت بر عملکرد مدیران نیز در اختیار آنهاست.
2. چند شریک ضامن بدون انتشار سهام، که مسئول تمام قرض‌های احتمالی علاوه بر دارایی‌های مجموعه هستند. انتخاب مدیران نیز در اختیار آنهاست.

این نوع شرکت‌ها بیشتر وقتی تاسیس می‌شوند که فرد برای فعالیت‌های مستقل کارآفرینی به سرمایه اولیه احتیاج داشته باشد. به همین خاطر، سرمایه‌گذارانی پیدا می‌کند که در منافع مجموعه شریک شوند.

حداقل تعداد شرکا برای تاسیس شرکت مختلط غیر سهامی دو نفر و حداقل سرمایه برای این کار یک میلیون ریال است. شرکای ضامن باید سرمایه نقدی را تماماً تامین کنند، اما شرکای با مسئولیت محدود می‌توانند بخشی را بپردازند و برای پرداخت باقی‌مانده صرفاً متعهد شوند.

شرکت تعاونی تولید و مصرف

• قابل تاسیس با حداقل هفت نفر
• جهت ثبت مجامع و اتحادیه‌ها
• مناسب اتحادیه‌های روستایی، کشاورزی و ...
• حداقل سرمایه صد میلیون ریال

شرکت‌های تعاونی معمولاً بین اعضای یک صنف یا چند آشنا با منافع مشترک تاسیس می‌شود. تامین اجناس مصرفی زندگی از اهداف مهم این نوع شرکت‌هاست که در دو دسته تولید و توزیع قرار می‌گیرند:

• شرکت‌های تعاونی تولید بیشتر در زمینه کشاورزی، دامداری و دامپروری، پرورش و صید ماهی، شیلات، معدن، صنعت و ساخت‌وساز در شهرها و روستاها فعالیت می‌کنند.
• شرکت‌های تعاونی توزیع بیشتر در زمینه تهیه کالا و خدمات مورد نیاز اعضا فعالیت می‌کنند.

حداقل تعداد شرکا برای ثبت شرکت تعاونی تولید و مصرف هفت نفر است: پنج نفر عضو و دو نفر بازرس، که دو سوم آنها باید در حرفه مشخص‌شده در موضوع شرکت مشغول باشند. حداقل سرمایه برای تاسیس این شرکت‌ها صد میلیون ریال است و هرچند تمام اعضا سرمایه یکسانی نداشته باشند، اما ارزش رای آنها در تصمیم‌گیری‌ها برابر است.